توصیه‌های اضطراری برای نگهداری ارز دیجیتال در زمان جنگ

در شرایط عادی، نگهداری ارز دیجیتال فقط به انتخاب یک کیف پول امن یا فعال‌کردن رمز دومرحله‌ای محدود می‌شود؛ اما در زمان جنگ، ماجرا کاملاً فرق می‌کند. کافی است اینترنت برای چند ساعت مختل شود، دسترسی به یک صرافی محدود شود، گوشی موبایل از دسترس خارج شود یا یک پیام فیشینگ در اوج اضطراب، شما را به تصمیمی عجولانه وادار کند. در چنین شرایطی، حتی اگر ارزش دارایی شما حفظ شود، ممکن است دسترسی به آن را از دست بدهید.

برای سرمایه‌گذاران ارز دیجیتال در ایران، این نگرانی جدی‌تر است. تنش‌های نظامی می‌توانند هم‌زمان روی اینترنت، سیستم‌های پرداخت، صرافی‌ها، امنیت حساب‌ها و حتی امکان جابه‌جایی فیزیکی افراد اثر بگذارند. به همین دلیل، نگهداری رمزارز در دوران بحران فقط یک موضوع فنی نیست؛ یک برنامه اضطراری برای محافظت از سرمایه است. در این مقاله از ایرانیکارت، مهم‌ترین توصیه‌های اضطراری برای نگهداری ارز دیجیتال در زمان جنگ و تنش نظامی را بررسی می‌کنیم.

چرا زمان جنگ برای رمزارزها حساس‌تر است؟

در زمان جنگ یا تنش نظامی، هرکدام از این عوامل ممکن است با اختلال روبه‌رو شوند؛ برای مثال، ممکن است دسترسی به اینترنت محدود شود، صرافی‌ها برداشت‌ها را موقتا متوقف کنند، سیستم‌های پرداخت دچار اختلال شوند یا کاربران در اثر اضطراب، تصمیم‌های عجولانه بگیرند. از طرف دیگر، مجرمان سایبری معمولاً از شرایط بحرانی سوءاستفاده می‌کنند و با ارسال لینک‌های جعلی، پیام‌های هشدار ساختگی یا پیشنهادهای وسوسه‌انگیز، تلاش می‌کنند به کیف پول و حساب کاربران دسترسی پیدا کنند.

به همین دلیل، نگهداری ارز دیجیتال در زمان جنگ فقط به این معنا نیست که دارایی خود را از صرافی خارج کنید یا یک کیف پول امن داشته باشید. مسئله اصلی این است که حتی در صورت قطعی اینترنت، محدودیت دسترسی، جابه‌جایی ناگهانی یا افزایش حملات فیشینگ، همچنان بتوانید کنترل دارایی خود را حفظ کنید. هرچه برنامه شما از قبل دقیق‌تر باشد، احتمال ازدست‌رفتن سرمایه یا دسترسی به آن کمتر خواهد بود.

در زمان جنگ چه کارهایی را نباید انجام دهید؟

در زمان جنگ، اولین دشمن سرمایه شما همیشه هکرها یا اختلال اینترنت نیستند؛ گاهی تصمیم‌های عجولانه و احساسی، خطر بزرگ‌تری ایجاد می‌کنند. وقتی اخبار نگران‌کننده منتشر می‌شود یا بازار رمزارزها نوسان شدیدی را تجربه می‌کند، طبیعی است که بخواهید سریع دارایی خود را جابه‌جا کنید، بفروشید یا به کیف پول دیگری منتقل کنید؛ اما در دنیای ارز دیجیتال، یک اشتباه کوچک مثل انتخاب شبکه اشتباه، وارد کردن آدرس نادرست یا اعتماد به یک لینک جعلی می‌تواند به ازدست‌رفتن همیشگی سرمایه منجر شود.

اولین کاری که نباید انجام دهید، انتقال عجولانه تمام دارایی‌ها بدون بررسی آدرس، شبکه انتقال و کارمزدهاست. اگر قصد دارید رمزارزهای خود را از صرافی خارج کنید، ابتدا با مبلغ کم یک تراکنش آزمایشی انجام دهید و بعد از اطمینان، باقی دارایی را منتقل کنید. همچنین بهتر است در اوج شلوغی بازار یا هنگام اختلال اینترنت، تراکنش‌های بزرگ و غیرضروری انجام ندهید؛ چون احتمال خطا، تأخیر یا تصمیم‌گیری هیجانی بیشتر می‌شود.

اشتباه خطرناک دیگر، نگهداری اطلاعات بازیابی در گوشی، پیام‌رسان‌ها، ایمیل یا فضای ابری است. عبارت بازیابی یا Seed Phrase کلید اصلی دارایی شماست و هر کسی که به آن دسترسی داشته باشد، می‌تواند رمزارزها را منتقل کند؛  بنابراین نباید از آن اسکرین‌شات بگیرید، برای خودتان در تلگرام بفرستید یا آن را در فایل‌های آنلاین ذخیره کنید.

درنهایت، در زمان بحران نباید به پیام‌ها، کانال‌ها، لینک‌ها یا افرادی اعتماد کنید که وعده برداشت فوری، تبدیل اضطراری، کمک برای بازیابی کیف پول یا خریدوفروش بدون ریسک می‌دهند. مجرمان سایبری معمولاً از ترس و عجله کاربران سوءاستفاده می‌کنند. 

اقدامات لازم برای نگه‌داری ارز دیجیتال در زمان تنش نظامی

این اقدامات باید پیش از بروز هرگونه تنش نظامی یا بحران انجام شوند، نه در میانه‌ی شرایط بحرانی. هدف این نیست که در زمان جنگ مدام دارایی خود را جابه‌جا کنید یا تحت تأثیر اخبار تصمیم‌های عجولانه بگیرید؛ بلکه هدف اصلی این است که از قبل، کنترل دارایی دیجیتال خود را تا حد ممکن در اختیار داشته باشید و وابستگی‌تان به صرافی‌ها، اینترنت پایدار، دستگاه‌های آسیب‌پذیر و تصمیم‌های لحظه‌ای را به حداقل برسانید. در ادامه، مهم‌ترین اقداماتی را بررسی می‌کنیم که باید از پیش برای نگهداری امن‌تر ارز دیجیتال در شرایط جنگ و بحران آماده کرده باشید.

دارایی‌های خود را از صرافی‌ها خارج کرده و کنترل آن را در اختیار بگیرید

صرافی‌ها هرچند استفاده از ارز دیجیتال را ساده‌تر می‌کنند، اما کنترل کامل دارایی را در اختیار کاربر قرار نمی‌دهند. درواقع تا زمانی‌که رمزارزهای شما داخل حساب صرافی قرار دارد، دسترسی شما به آن دارایی به وضعیت همان پلتفرم، قوانین داخلی، دسترسی اینترنت، امکان برداشت و حتی سلامت زیرساخت‌های صرافی وابسته است.

در زمان بحران، ممکن است برداشت‌ها با تأخیر انجام شوند، برخی شبکه‌ها موقتا غیرفعال شوند، احراز هویت یا ورود به حساب با مشکل روبه‌رو شود یا دسترسی به صرافی‌های خارجی به‌دلیل محدودیت‌های منطقه‌ای، تحریم یا اختلال اینترنت دشوارتر شود. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین توصیه‌های اضطراری این است که بخش اصلی دارایی‌های بلندمدت خود را در کیف پول شخصی نگهداری کنید؛ جایی‌که کلید خصوصی یا عبارت بازیابی در اختیار خودتان باشد.

درمجموع، صرافی برای معامله و نقدشوندگی مناسب است، نه برای نگهداری بلندمدت کل سرمایه. در زمان جنگ، هرچه وابستگی شما به صرافی کمتر باشد، کنترل بیشتری روی دارایی دیجیتال خود خواهید داشت.

تجربه واقعی: وقتی یک تصمیم سیاسی می‌تواند دسترسی به دارایی دیجیتال را محدود کند

یکی از نمونه‌های واقعی درباره ریسک وابستگی به صرافی‌های متمرکز، اتفاقاتی بود که پس از شروع جنگ روسیه و اوکراین رخ داد. در سال ۲۰۲۲، با اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه روسیه، برخی صرافی‌های بزرگ ارز دیجیتال اعلام کردند که در صورت الزام قانونی، ممکن است حساب کاربران مشمول تحریم‌ها را محدود یا دارایی آن‌ها را مسدود کنند.

برای مثال، Coinbase به برخی کاربران اطلاع داد که اگر مشمول قوانین تحریمی باشند، دسترسی آن‌ها به حسابشان محدود خواهد شد. همچنین Binance اعلام کرد که برخلاف درخواست برخی طرف‌ها برای مسدود کردن همه کاربران روس، تنها در صورت الزام قانونی اقدام به محدودسازی حساب‌های اشخاص مرتبط با تحریم‌ها خواهد کرد.

این اتفاق نشان داد که حتی اگر یک صرافی از نظر فنی امن باشد، کاربران همچنان به قوانین، تصمیم‌ها و شرایط سیاسی خارج از کنترل خود وابسته هستند. به همین دلیل، نگهداری تمام دارایی‌های بلندمدت در صرافی‌های متمرکز، مخصوصاً برای افرادی که در مناطق دارای ریسک تحریم یا بی‌ثباتی زندگی می‌کنند، می‌تواند خطر از دست رفتن دسترسی به سرمایه را افزایش دهد.

منابع: ایمیل منتشرشده از Coinbase توسط یکی از کاربران در Reddit.

گزارش Axios درباره واکنش صرافی‌های ارز دیجیتال به تحریم کاربران روس

برای نگهداری امن‌تر، از کیف پول سخت‌افزاری استفاده کنید

یکی از امن‌ترین روش‌ها برای نگهداری ارز دیجیتال در شرایط بحرانی، استفاده از کیف پول سخت‌افزاری است. کیف پول سخت‌افزاری یک دستگاه فیزیکی کوچک است که کلیدهای خصوصی شما را به‌صورت آفلاین نگهداری می‌کند. این یعنی حتی اگر گوشی، لپ‌تاپ یا اینترنت شما در معرض بدافزار، حمله فیشینگ یا دسترسی غیرمجاز قرار بگیرد، کلید اصلی دارایی‌ها مستقیماً روی دستگاه متصل به اینترنت ذخیره نشده است.

در زمان جنگ و تنش نظامی، اهمیت این موضوع بیشتر می‌شود؛ چون در چنین شرایطی احتمال استفاده از اینترنت‌های عمومی، دستگاه‌های آلوده، VPNهای نامطمئن، پیام‌های جعلی و لینک‌های فیشینگ افزایش پیدا می‌کند. اگر دارایی شما در کیف پول نرم‌افزاری روی گوشی یا کامپیوتر نگهداری شود، امنیت آن تا حد زیادی به امنیت همان دستگاه وابسته است؛ اما کیف پول سخت‌افزاری یک لایه محافظتی جدی بین دارایی شما و فضای آنلاین ایجاد می‌کند.

همچنین فراموش نکنید که کیف پول سخت‌افزاری به‌تنهایی کافی نیست. امنیت اصلی همچنان به نگهداری درست عبارت بازیابی، انتخاب رمز عبور مناسب، به‌روزرسانی امن دستگاه و رعایت اصول انتقال بستگی دارد. اگر Seed Phrase را در گوشی ذخیره کنید یا آن را در اختیار دیگران قرار دهید، حتی بهترین کیف پول سخت‌افزاری هم نمی‌تواند از سرمایه شما محافظت کند.

جهت مشاهده و خرید انواع کیف پول سخت افزاری، از طریق لینک زیر اقدام کنید.

خرید کیف پول سخت افزاری 

ارسال سریع · اصالت کالا · پرداخت امن

عبارت بازیابی (Seed Phrase) را به‌صورت کاملاً آفلاین و امن نگهداری کنید

عبارت بازیابی یا Seed Phrase مهم‌ترین کلید دسترسی به دارایی‌های شماست. اگر گوشی، لپ‌تاپ یا کیف پول سخت‌افزاری شما از بین برود، تنها راه بازیابی کیف پول همین عبارت است. از طرف دیگر، هر کسی که به Seed Phrase دسترسی پیدا کند، می‌تواند کنترل کامل دارایی شما را به دست بگیرد.

در زمان جنگ یا بحران، عبارت بازیابی را فقط به‌صورت آفلاین نگهداری کنید؛ مثلاً روی کاغذ یا صفحات فلزی مخصوص بکاپ.اگر امکانش را دارید، دو نسخه از عبارت بازیابی تهیه کنید و آن‌ها را در دو محل فیزیکی جدا از هم نگهداری کنید؛ به این ترتیب اگر یکی از نسخه‌ها در اثر سرقت، آتش‌سوزی یا شرایط بحرانی از بین رفت، همچنان به دارایی خود دسترسی خواهید داشت.

از گرفتن اسکرین‌شات، ذخیره در گوشی، ایمیل، فضای ابری، پیام‌رسان‌ها یا فایل‌های آنلاین خودداری کنید، چون در شرایط افزایش حملات سایبری احتمال سرقت اطلاعات بیشتر می‌شود.

وقتی جنگ، نگهداری Seed Phrase را به یک چالش تبدیل می‌کند.

(یک تجربه واقعی از کاربری در کشور درگیر جنگ که شاید برای شماهم اتفاق بیافتد!)

در یکی از بحث‌های کاربران در انجمن Reddit، فردی که در کشوری در آستانه جنگ زندگی می‌کرد، نگرانی متفاوتی را مطرح کرد. او توضیح داد که اگر خانه‌اش بر اثر حملات نظامی آسیب ببیند، ممکن است نسخه فیزیکی عبارت بازیابی (Seed Phrase) را برای همیشه از دست بدهد. از طرف دیگر، اگر مجبور به ترک کشور شود، نگران بود که در ایست‌های بازرسی، کیف پول سخت‌افزاری یا برگه حاوی عبارت بازیابی توجه مأموران را جلب کند. به همین دلیل از سایر کاربران پرسید که آیا ذخیره آنلاین Seed Phrase می‌تواند راهکار امنی باشد یا خیر.

پاسخ بیشتر کاربران باتجربه، یکسان بود؛ حتی در چنین شرایطی نیز ذخیره مستقیم عبارت بازیابی در ایمیل، فضای ابری، پیام‌رسان‌ها یا فایل‌های آنلاین توصیه نمی‌شود. در عوض، بسیاری پیشنهاد کردند از قبل برای نگهداری نسخه‌های پشتیبان فیزیکی در مکان‌های امن برنامه‌ریزی شود و در صورت نیاز، از قابلیت Passphrase (که گاهی با عنوان «کلمه بیست‌وپنجم» شناخته می‌شود) در کیف پول‌های سخت‌افزاری استفاده شود. این قابلیت یک لایه امنیتی اضافه ایجاد می‌کند و بدون وارد کردن Passphrase، حتی با در اختیار داشتن عبارت بازیابی نیز امکان دسترسی به دارایی‌های داخل آن کیف پول وجود نخواهد داشت.

این تجربه نشان می‌دهد که در شرایط بحرانی، امنیت فقط به خرید یک کیف پول سخت‌افزاری محدود نمی‌شود. داشتن برنامه‌ای از پیش تعیین‌شده برای نگهداری عبارت بازیابی، استفاده از قابلیت‌های امنیتی کیف پول و آمادگی برای شرایط اضطراری، می‌تواند از بروز تصمیم‌های عجولانه و از دست رفتن دسترسی به دارایی‌ها جلوگیری کند.

منبع: https://www.reddit.com/r/Bitcoin/s/HCFPcSXhLK

برای اختلال یا قطعی اینترنت از قبل آمادگی داشته باشید

در زمان جنگ احتمال اختلال یا محدودشدن اینترنت وجود دارد؛ بنابراین نباید دسترسی به دارایی‌های دیجیتال شما فقط به یک گوشی، یک اپلیکیشن یا یک مسیر اتصال وابسته باشد. قبل از وقوع بحران، مطمئن شوید کیف پول‌های اصلی روی دستگاه‌های امن نصب و تست شده‌اند و آدرس‌های مهم، نوع شبکه‌ها و اطلاعات ضروری را به‌صورت آفلاین در اختیار دارید.

بهتر است چند مسیر اتصال امن و قابل اعتماد را از قبل آماده کنید؛ مثل اینترنت ثابت، اینترنت موبایل، دستگاه پشتیبان و در صورت نیاز ابزارهای دسترسی جایگزین. البته در شرایط بحرانی از نصب VPNها، اپلیکیشن‌ها یا نسخه‌های ناشناس کیف پول خودداری کنید، چون بسیاری از بدافزارها و حملات فیشینگ دقیقاً در همین موقعیت‌ها کاربران را هدف می‌گیرند.

همچنین اگر احتمال می‌دهید برای مدتی به اینترنت پایدار دسترسی نداشته باشید، بهتر است پیش از تشدید بحران، دارایی‌های ضروری را به کیف پول امن منتقل کنید و کارهای حساس مثل برداشت از صرافی، تست بازیابی کیف پول و بررسی Seed Phrase را انجام دهید. انجام این کارها در زمان قطعی یا اینترنت ناپایدار می‌تواند احتمال خطا و از دست رفتن سرمایه را افزایش دهد.

چند لایه امنیتی برای حساب‌ها و کیف پول‌های خود فعال کنید

در زمان جنگ، امنیت دارایی دیجیتال نباید فقط به یک رمز عبور وابسته باشد. برای حساب صرافی‌ها، ایمیل مرتبط با حساب‌ها و کیف پول‌های نرم‌افزاری از رمزهای قوی، متفاوت و غیرتکراری استفاده کنید. اگر یک رمز در چند پلتفرم استفاده شده باشد، افشای همان رمز می‌تواند چند حساب را هم‌زمان در معرض خطر قرار دهد.

فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای نیز ضروری است، اما بهتر است به‌جای پیامک، از اپلیکیشن‌های معتبر احراز هویت استفاده کنید؛ چون در شرایط اختلال مخابراتی یا حملات مرتبط با سیم‌کارت، پیامک همیشه گزینه امن و قابل اتکایی نیست. کدهای بکاپ احراز هویت را هم به‌صورت آفلاین و در جای امن نگهداری کنید.

در کنار این موارد، دستگاه‌هایی را که با آن‌ها وارد کیف پول یا صرافی می‌شوید ایمن نگه دارید. از نصب برنامه‌های ناشناس، کلیک روی لینک‌های مشکوک و ورود به حساب‌ها از دستگاه‌های عمومی یا اینترنت‌های ناامن خودداری کنید. در شرایط بحرانی، یک اشتباه کوچک امنیتی می‌تواند راه دسترسی مهاجمان به سرمایه شما را باز کند.

دارایی‌های خود را در کیف پول‌ها و بسترهای مختلف تقسیم کنید

در شرایط جنگی، نگهداری تمام دارایی در یک صرافی، یک کیف پول یا حتی یک شبکه بلاکچینی، ریسک از دست رفتن دسترسی را افزایش می‌دهد. اگر آن صرافی دچار اختلال شود، کیف پول آسیب ببیند یا شبکه انتقال برای مدتی شلوغ و پرهزینه شود، ممکن است کل سرمایه شما درگیر همان مشکل شود.

بهتر است دارایی‌های خود را بر اساس میزان استفاده و سطح ریسک تقسیم کنید. برای مثال، بخش اصلی سرمایه بلندمدت را در کیف پول امن‌تر مثل کیف پول سخت‌افزاری نگه دارید، بخشی کوچک‌تر را برای معاملات یا نقدشوندگی در دسترس داشته باشید و از نگهداری کل سرمایه در یک حساب یا یک دستگاه خودداری کنید.

البته تقسیم دارایی نباید باعث سردرگمی شود. حتماً فهرستی آفلاین و امن از محل نگهداری دارایی‌ها، نوع شبکه‌ها و کیف پول‌های مورد استفاده داشته باشید تا در شرایط اضطراری بدانید هر بخش از سرمایه کجاست و چطور می‌توان به آن دسترسی پیدا کرد.

پیشنهاد مطالعه: بهترین کیف پول ارز دیجیتال برای ایرانی ها کدام است؟

برای جابه‌جایی فیزیکی احتمالی، از قبل برنامه‌ریزی کنید

در زمان جنگ یا بحران، ممکن است مجبور شوید در مدت کوتاهی محل زندگی خود را ترک کنید. به همین دلیل، بهتر است از قبل مشخص کنید کدام اطلاعات و ابزارهای مرتبط با دارایی دیجیتال باید همراه شما باشند؛ مثل کیف پول سخت‌افزاری، نسخه امن عبارت بازیابی، دستگاه پشتیبان یا اطلاعات ضروری مربوط به کیف پول‌ها و شبکه‌ها.

البته همراه داشتن همه اطلاعات حساس همیشه بهترین تصمیم نیست. اگر کیف پول سخت‌افزاری و Seed Phrase را هم‌زمان و در یک کیف یا یک مکان نگه دارید، در صورت سرقت یا گم‌شدن، ریسک بسیار بالایی ایجاد می‌شود. بهتر است این موارد را تا حد امکان جدا از هم، امن و دور از دید دیگران نگهداری کنید.

در شرایط جابه‌جایی، از صحبت‌کردن درباره مقدار دارایی، محل نگهداری رمزارزها یا روش دسترسی به کیف پول با افراد غیرضروری خودداری کنید. امنیت دارایی دیجیتال فقط به ابزارهای فنی وابسته نیست؛ گاهی پنهان‌ماندن اطلاعات، ساده‌ترین و موثرترین لایه امنیتی است.

در برابر پیام‌های جعلی و حملات فیشینگ هوشیار باشید و از تصمیم‌گیری عجولانه پرهیز کنید

در زمان جنگ و بحران، حملات فیشینگ معمولاً بیشتر می‌شوند؛ چون کاربران تحت فشار روانی هستند و ممکن است سریع‌تر به پیام‌های هشداردهنده یا پیشنهادهای فوری اعتماد کنند. پیام‌هایی مثل «برداشت اضطراری»، «بازیابی فوری کیف پول»، «رفع محدودیت حساب» یا «تبدیل امن دارایی» می‌توانند تله‌ای برای سرقت اطلاعات ورود، رمز دومرحله‌ای یا عبارت بازیابی باشند.

برای ورود به صرافی یا کیف پول، همیشه آدرس سایت را خودتان وارد کنید و از لینک‌های ارسال‌شده در پیامک، ایمیل، شبکه‌های اجتماعی یا کانال‌های تلگرامی استفاده نکنید. همچنین هیچ پشتیبان یا فرد معتبری برای حل مشکل، از شما Seed Phrase، کلید خصوصی یا کدهای احراز هویت را درخواست نمی‌کند.

اگر پیامی اضطراری دریافت کردید، قبل از هر اقدامی چند دقیقه مکث کنید و آن را از مسیر رسمی بررسی کنید. در شرایط بحرانی، عجله دقیقاً همان چیزی است که مهاجمان روی آن حساب می‌کنند.

نگه‌داری از سرمایه دیجیتال خود را جدی بگیرید

در زمان جنگ و تنش نظامی، نگهداری ارز دیجیتال فقط به انتخاب یک کیف پول یا خروج دارایی از صرافی محدود نمی‌شود. برای محافظت از سرمایه دیجیتال، باید از قبل برای سناریوهای مختلف آماده باشید؛ از اختلال اینترنت و محدود شدن دسترسی به صرافی‌ها گرفته تا حملات فیشینگ، جابه‌جایی فیزیکی و تصمیم‌های هیجانی در بازار.

مهم‌ترین اصل این است که کنترل دارایی تا حد امکان در اختیار خودتان باشد، اما این کنترل باید با دقت و مسئولیت‌پذیری همراه شود. نگهداری امن Seed Phrase، استفاده از کیف پول معتبر، تقسیم دارایی، فعال‌سازی لایه‌های امنیتی و پرهیز از لینک‌ها و پیام‌های مشکوک، می‌تواند ریسک از دست رفتن سرمایه را به‌طور جدی کاهش دهد. اگر روش‌های دیگری می‌شناسید که در این دوران به حفظ دارایی‌های دیجیتال کمک می‌کنند، لطفا در بخش نظرات آن‌ها را با ما درمیان بگذارید.