ایکیا (IKEA) چیست؛ همه چیز درباره برند محبوب جهانی

چرا مردم حاضرند ساعت‌ها در فروشگاه‌های ایکیا قدم بزنند و حتی مبلمان خانه‌شان را خودشان سرهم کنند؟ ایکیا (IKEA) فقط یک فروشگاه لوازم منزل نیست؛ برندی است که طی بیش از ۸۰ سال، از یک کسب‌وکار کوچک در سوئد به بزرگ‌ترین فروشنده مبلمان و دکوراسیون خانه در جهان تبدیل شده است. این کمپانی در سال مالی ۲۰۲۴ بیش از ۴۵ میلیارد یورو فروش ثبت کرد؛ عددی که نشان می‌دهد موفقیت ایکیا اتفاقی نبوده است. اما راز محبوبیت جهانی IKEA چیست و چرا مدل کسب‌وکار آن تا این اندازه موفق عمل کرده است؟

در این مقاله از ایرانیکارت، با تاریخچه ایکیا، محصولات این برند، دلایل موفقیت آن و نحوه خرید از IKEA در ایران آشنا می‌شوید.

ایکیا (IKEA) چیست؟

IKEA در فارسی معمولاً “ایکیا” یا “ایکه‌آ” تلفظ می‌شود، ایکیا فقط یک فروشگاه مبلمان نیست؛ تجربه‌ای است که طراحی مینیمال، قیمت اقتصادی و خرید DIY را وارد زندگی میلیون‌ها نفر کرده است و اکنون یکی از مشهورترین نشان‌های تجاری جهان به حساب می‌آید. حوزه کاری ایکیا، طراحی و فروش اثاث منزل است. از تجهیزات آشپزخانه تا اکسسوری‌های مختلف منزل، تقریباً همه محصولات، به‌صورت قابل سرهم‌بندی عرضه می‌شوند.

کلمه IKEA، مخفف یک عبارت چندکلمه‌ای است که از ریشه‌های برند و بنیان‌گذارش سرچشمه می‌گیرد. دو حرف نخست یعنی I و K، مخفف نام مؤسس ایکیا یعنی Ingvar Kamprad هستند. حروف E و A نیز در دو کلمه Elmtaryd و Agunnaryd ریشه می‌گیرند. المترید نام مزرعه‌ای است که اینگوار کمپراد در آن بزرگ شد و اگانرید هم روستایی است که مزرعه در آن قرار دارد.

ایکیا در دو دهه اخیر به‌عنوان بزرگترین فروشنده اسباب خانه شناخته شده است. شهرت جهانی این برند زبانزد است؛ حتی در ایران نیز برای خرید کالا از سایت های خارجی، ایکیا یکی از محبوب‌ترین گزینه‌هاست.

آیتم‌های ساخته‌شده توسط ایکیا، ساده اما شیک طراحی می‌شوند و کاملاً کاربردی و بادوام هستند. شعار کمپانی، «ایجاد زندگی روزمره بهتر برای بسیاری از مردم» است که با عرضه محصولات باکیفیت و ارزان برای عموم، آن را محقق کرده است.

تاریخچه برند ایکیا

داستان برند IKEA از سال ۱۹۴۳ آغاز می‌شود. اینگوار کمپراد در ۱۷ سالگی، پولی را که جایزه تلاش در مدرسه از طرف پدرش بود، سرمایه راه‌اندازی کسب‌وکارش کرد. کمپراد ابتدا لوازم کوچک خانه مثل خودکار، کیف پول و قاب عکس را به‌صورت عمده از استکهلم می‌خرید، سپس با سود اندک و به‌صورت پستی به مشتریان ارسال می‌کرد.

کمپراد در سال ۱۹۴۸ به فروش اثاث منزل روی آورد؛ تصمیمی که مسیر آینده خود و کمپانی‌اش را شکل داد. او برای جلب اعتماد مردم به محصولات ارزان‌قیمتش، اولین نمایشگاه حضوری ایکیا را در سال ۱۹۵۳ برگزار کرد. اوضاع زمانی جدی شد که ایکیا در سال ۱۹۵۶ از ایده انقلابی محصولات فلت‌پک (Flat-Pack) رونمایی کرد.

فلت‌پک‌ بودن محصول یعنی آیتم‌ها به‌صورت قطعات جدا در بسته‌بندی‌های مکعبی و کم‌ضخامت عرضه می‌شوند و خود خریدار باید آن‌ها را سرهم کند؛ درنتیجه، مشتریان ایکیا می‌توانند اثاثیه بزرگ مثل میز را به‌راحتی از فروشگاه بخرند و در ماشین شخصی خود حمل کنند.

با استقبال از محصولات فلت‌پک، نخستین فروشگاه حضوری ایکیا در سال ۱۹۵۸ در شهر آلمهولت افتتاح شد که شروع امپراطوری کمپراد بود. نخستین فروشگاه آنلاین کمپانی نیز از سال ۲۰۰۰ شروع به‌کار کرد تا مردم سراسر جهان درست مثل خرید از آمازون، eBay یا علی‌ بابا، محصول مورد علاقه‌شان را از سایت ایکیا سفارش دهند.

محصولات ایکیا چه هستند؟

ایکیا انواع مختلفی از کالای چیدمان منزل را عرضه می‌کند. اصلی‌ترین دسته‌بندی‌های محصولات در فروشگاه‌های IKEA عبارت‌اند از مبلمان و صندلی، تخت‌خواب و تشک، کمد و قفسه‌، وسایل روشنایی و انواع منسوجات خانه مثل زیرانداز و پرده. وسایل آشپزخانه مثل کابینت‌ها و تجهیزات آشپزی در کنار اثاثیه سرویس بهداشتی، جزو دیگر محصولات هستند.

یکی دیگر از دسته‌بندی‌های محبوب ایکیا در سراسر دنیا، اکسسوری‌ها و لوازم دکوری خانه هستند؛ همچنین طی سال‌های اخیر، موارد جدیدی مثل لوازم الکترونیک خانه، دستگاه‌های هوشمند و حتی اکسسوری‌های مخصوص حیوانات خانگی، وارد خط تولید شده‌اند.

شعب حضوری ایکیا فقط برای فروش طراحی نشده‌اند، بلکه هدف، گشت‌وگذار راحت و لذت‌بخش مشتریان در فروشگاه است؛ به‌همین‌خاطر در اغلب شعبه‌ها، یک بخش مربوط به غذا و خوراکی نیز وجود دارد که وعده‌های محبوب و غذاهای بومی سوئد را عرضه می‌کنند. این بخش با استقبال فوق‌العاده روبه‌رو شده است.

چرا ایکیا موفق شد؟

موفقیت ایکیا فقط به فروش مبلمان ارزان‌قیمت محدود نمی‌شود؛ این برند با ترکیب طراحی هوشمندانه، تجربه خرید متفاوت و شناخت رفتار مشتریان توانسته از رقبای خود متمایز شود.

طراحی فلت‌پک؛ ایده‌ای که صنعت مبلمان را تغییر داد

یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت ایکیا، طراحی فلت‌پک (Flat-Pack) محصولات است. در این روش، محصولات به‌صورت قطعات جداگانه و در بسته‌بندی‌های کم‌حجم عرضه می‌شوند تا مشتری بتواند آن‌ها را خودش سرهم کند. این ایده باعث شد هزینه‌های تولید، انبارداری و حمل‌ونقل به‌شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کند و در نهایت، محصولات با قیمت اقتصادی‌تری به دست مصرف‌کننده برسند.

اثر ایکیا؛ چرا مردم به محصولات این برند وابسته می‌شوند؟

محصولات فلت‌پک باعث شکل‌گیری مفهومی روانشناختی به‌نام «اثر ایکیا» (IKEA Effect) نیز شده‌اند. طبق این نظریه، انسان‌ها به محصولاتی که در ساخت یا سرهم‌کردن آن نقش داشته‌اند، احساس تعلق بیشتری پیدا می‌کنند. به‌همین‌دلیل، زمانی که مشتریان میز، کتابخانه یا کمد ایکیا را شخصاً مونتاژ می‌کنند، ارتباط عاطفی بیشتری با محصول برقرار خواهند کرد و احتمال وفاداری آن‌ها به برند افزایش پیدا می‌کند.

فلسفه «طراحی مردمی» در محصولات IKEA

یکی دیگر از عوامل موفقیت ایکیا، فلسفه‌ای است که این برند آن را «طراحی مردمی» (Democratic Design) می‌نامد. در این رویکرد، محصولات باید تعادل مناسبی میان ۵ عنصر اصلی یعنی ظاهر، کاربرد، کیفیت، دوام و قیمت مناسب داشته باشند. همین موضوع باعث شده محصولات ایکیا، در عین سادگی و زیبایی، برای طیف گسترده‌ای از مردم قابل خرید باشند.

تجربه متفاوت خرید در فروشگاه‌های ایکیا

فروشگاه‌های زنجیره‌ای IKEA فقط محلی برای خرید نیستند؛ بلکه تجربه‌ای متفاوت برای مشتریان ایجاد می‌کنند. در هر شعبه، محصولات در فضایی شبیه بخش‌های واقعی خانه چیدمان می‌شوند تا مشتری بتواند کاربرد آن‌ها را بهتر تصور کند. همچنین وجود بخش‌های استراحت، فضای بازی کودکان و رستوران‌های معروف ایکیا باعث می‌شود بسیاری از افراد ساعت‌ها در فروشگاه بمانند و تجربه‌ای لذت‌بخش‌تر از خرید داشته باشند.

دانستنی‌های جالب درمورد برند ایکیا

ایکیا داستان‌های شنیدنی مختلفی دارد. ابعاد موفقیت و نبوغ ایکیا را می‌توان با اعداد و ارقام و دانستنی‌های جالبی سنجید که در ادامه چند مورد را بررسی کرده‌ایم.

• کاتالوگ محبوب ایکیا: کاتالوگ سالانه ایکیا، بروشور نمایش محصولات کمپانی است که تا سال ۲۰۲۱ به‌صورت چاپی در دسترس همه قرار می‌گرفت. محبوبیت این کاتالوگ به‌حدی بالاست که در هر نوبت چندین میلیون نسخه از آن چاپ می‌شد. نسخه سال ۲۰۱۶ به ۲۰۰ میلیون چاپ رسید که یک رکورد بود.
• پرفروش‌ترین قفسه کتاب جهان: قفسه کتاب مدل BILLY، یکی از مشهورترین محصولات ایکیا است. براساس تخمین FA NYC، هر ۱۰ ثانیه یک عدد از این محصول در نقطه‌ای از جهان به فروش می‌رسد.
• فلسفه نام‌گذاری محصولات IKEA: محصولات ایکیا نام‌های عجیب‌وغریب دارند و هیچ رقم یا کد حرفی در آن‌ها وجود ندارد. اینگوار کمپراد، دچار اختلال دیسلکسیا (کم‌توانی در خواندن) است و نمی‌تواند شماره‌ها را به‌خوبی به‌خاطر بسپارد؛ به‌همین‌خاطر طبق یک سنت قدیمی، محصولات از روی کلمات خاص، نقاط جغرافیایی یا مفاهیم مختلف در زبان‌های اسکاندیناوی نام‌گذاری می‌شوند.
• موفقیت رستوران‌های ایکیا: رستوران‌ها، نقش مهمی در جذب و حفظ مشتری در شعب فیزیکی ایکیا ایفا می‌کنند. هر ساله، بیش‌از یک میلیارد کوفته گوشت سوئدی در این رستوران‌ها سرو می‌شود.

همه محصولات ایکیا با گارانتی عرضه می‌شوند. انواع مختلف اثاثیه از ۳ تا ۲۵ سال ضمانت دارند؛ همچنین در هر فروشگاه چندین کامپیوتر تعبیه شده‌اند تا مشتریان بتوانند محصولات شخصی‌سازی‌شده را سفارش دهند.

آینده ایکیا چگونه خواهد بود؟

ایکیا برای تطابق با نیازهای روز و آینده بازار، دائماً در حال تطبیق استراتژی‌هایش است. در حال‌ حاضر، کمپانی روی سازگاری با فناوری‌های جدید سرمایه‌‌گذاری کرده است تا یک فروشگاه آنلاین کامل به مشتریان جهانی ارائه شود؛ برای مثال، اپلیکیشن واقعیت افزوده (AR) با نام «IKEA Place» به مشتریان اجازه می‌دهد تا اثاثیه مختلف را پیش‌از خرید، به‌صورت مجازی درون خانه‌ها بچینند و مناسب‌ترین مدل را به‌راحتی انتخاب کنند.

ایکیا با افتتاح فروشگاه‌های کوچک شهری، می‌خواهد سیاست‌های شعب فیزیکی‌اش را تغییر دهد. هدف از افتتاح شعبه‌های کوچکتر، تسهیل دسترسی مشتریان به ایکیا در مراکز شلوغ شهرهاست؛ همچنین شعبه‌های جدید بیشتری در مناطق پرجمعیت مثل هند و آمریکای جنوبی افتتاح خواهند شد.

ایکیا برای آینده، اهداف زیست‌محیطی جاه‌طلبانه‌ای ترسیم کرده است. این کمپانی می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ به یک برند دوست‌دار محیط زیست تبدیل شود. ایکیا برای رسیدن به این هدف قصد دارد در خط تولید همه محصولات، فقط از مواد اولیه تجدیدپذیر یا بازیافت‌شده استفاده کند.

محبوبیت جهانی محصولات ایکیا باعث شده بسیاری از کاربران ایرانی نیز به‌دنبال خرید مستقیم از این برند باشند. بااین‌حال، محدودیت‌های پرداخت ارزی، تحریم‌ها و چالش‌های ارسال  بین‌المللی، خرید از IKEA را برای کاربران داخل ایران دشوار کرده است. به‌همین‌دلیل، بسیاری از افراد از سرویس‌های واسطه خرید مانند ایرانیکارت استفاده می‌کنند تا بتوانند محصولات موردنظرشان را راحت‌تر سفارش دهند.

تجربه خرید از وبسایت ایکیا با ایرانیکارت

باتوجه ‌به عدم امکان سفارش مستقیم از ایکیا به‌خاطر محدودیت‌ها، ایرانیان می‌توانند به‌واسطه ایرانیکارت، محصول دلخواه‌شان را از این کمپانی تهیه کنند. سفارش از ایکیا با نحوه خرید از آمازون در ایرانیکارت تفاوت چندانی ندارد.

برای خرید از ایکیا، ابتدا باید در ایرانیکارت ثبت‌نام و احراز هویت کنید. سپس لینک محصول موردنظر و سایر مشخصات (مثل رنگ یا اندازه) را ثبت کنید تا فرایند سفارش آغاز شود. پس از تایید سفارش، مدت زمان تحویل براساس فاصله شعبه از ایران و سیاست‌های ارسال ایکیا برای کالای مختلف تخمین زده می‌شود. درنهایت، کالا در یک بازه زمانی مشخص‌شده تحویل داده می‌شود.

ایکیا، برندی محبوب با تنوع عالی محصولات

ایکیا طی ۸۰ سال، با ترکیب ثبات و نبوغ از خرده‌فروشی محلی به یک شرکت چندملیتی با گردش مالی ده‌ها میلیارد دلاری تبدیل شده است. این کمپانی می‌تواند الگوی بسیاری از کسب‌وکارها باشد.

ایکیا با تنوع بالای محصولات، گزینه نخست برای خرید دکوراسیون منزل است که برای هر بخش و اتاق از خانه، محصولات جذاب و باکیفیتی عرضه می‌کند. کاربران ایرانی نیز می‌توانند خرید از ایکیا را بدون نیاز به پرداخت ارزی یا داشتن حساب خارجی، از طریق ایرانیکارت انجام دهند.

به‌نظر شما، دقیقاً چه چیزی باعث موفقیت بالای ایکیا شده است؟ در بخش نظرات می‌توانید دیدگاه‌تان درباره ایکیا، تجربه‌تان از محصولات این شرکت یا هرگونه سوال درباره مراحل ثبت سفارش از ایکیا را درج کنید.