لیست بهترین فیلم های نولان؛ ۱۰ اثر تماشایی نابغه سینما

تصور کنید وارد معبدی اسرارآمیز و تماشایی می‌شوید که زمان در آن به‌گونه عجیبی سپری می‌شود و یک راوی، داستانی پرپیچ‌وخم اما جذاب برایتان تعریف می‌کند؛ این معبد همان سینمای کریستوفر نولان است. بهترین فیلم های کریستوفر نولان آثاری بی‌نظیر با داستان‌های مجذوب‌کننده و کیفیت ساخت خیره‌کننده هستند. این کارگردان بریتانیایی با تکیه‌بر روایت غیرخطی و قاب‌های حماسی فیلم‌هایی می‌سازد که گاه به یک تابلوی هنری شباهت دارند. 

مقاله پیش رو را به معرفی بهترین فیلم های کریستوفر نولان اختصاص داده‌ایم؛ آثاری مثل «شوالیه تاریکی»، «تلقین»، «اوپنهایمر» و «میان‌ستاره‌ای» که هر یک ارزش بارها تماشا دارند. اگر به‌دنبال یک فیلم فاخر مدرن هستید یا درباره سینمای کریستوفر نولان کنجکاوید، تا انتها همراه‌مان باشید. عناوین معرفی‌شده در این مقاله فراتر از چند فیلم سینمایی جذاب هستند و آثار هنری جاودانه محسوب می‌شوند.

نگاهی سریع به بهترین فیلم های کریستوفر نولان 

تهیه هر نوع فهرست از برترین فیلم‌های سینمایی معمولاً یک موضوع سلیقه‌ای است؛ اما ما رده‌بندی فیلم‌های منتخب کریستوفر نولان را براساس نمره آن‌ها در وبسایت IMDb انجام داده‌ایم. نکته جالب آن‌که کریستوفر نولان در بین کارگردانان معاصر، بیشترین تعداد نماینده در فهرست ۲۵۰ فیلم برتر وب‌سایت IMDb را دارد.

در زمان نگارش این مطلب هنوز مدت زیادی از اکران شاهکار جدید نولان یعنی فیلم اودیسه (The Odyssey) نمی‌گذرد و نمراتش در iMDB یا پلتفرم‌های دیگر هنوز تثبیت نشده‌اند؛ بنابراین آن را برای لیست شاهکار های کریستوفر نولان قرار نداده‌ایم. فهرست منتخب ما به‌ترتیب عبارت است از:

1. شوالیه تاریکی (The Dark Knight)
2. تلقین (Inception)
3. میان‌ستاره‌ای (Interstellar)
4. پرستیژ (The Prestige)
5. یادگاری (Memento)
6. شوالیه تاریکی برمی‌خیزد (The Dark Knight Rises)
7. اوپنهایمر (Oppenheimer)
8. بتمن آغاز می‌کند (Batman Begins)
9. دانکرک (Dunkirk)
10. انگاشت (Tenet)

نولان در هرکدام از این فیلم‌ها مرز بین عناوین پرفروش هالیوودی-تجاری و آثار هنری عمیق را از بین برده است. تماشای این آثار مثل قدم‌زدن در هزارتویی پرپیچ‌وخم اما سرسبز و چشم‌نواز است که دل‌تان می‌خواهد برای کشف اسرارش، بارها آن را تجربه کنید. 

شما می‌توانید با خرید گیفت کارت متعلق‌به پلتفرم‌های استریم فیلم‌وسریال و فعال‌سازی اکانت پریمیوم، هرکدام از این عناوین را با کیفیت 4K تماشا کنید. قطعاً در هر دور تماشا ابعاد دیگری از داستان را  درک خواهید کرد و جزئیات جذاب جدیدی نظرتان را جلب می‌کنند. در ادامه، بهترین فیلم های کریستوفر نولان را به‌طور کامل معرفی می‌کنیم.

1) فیلم شوالیه تاریکی (The Dark Knight)

فیلم «شوالیه تاریکی» نه‌تنها نقطه عطفی در سینمای ابرقهرمانی به‌حساب می‌آید، بلکه یک درام جنایی و روان‌شناختی عمیق است که تقابل دو مفهوم نظم و آشوب را در دنیای تیره و دراز جرم‌وجنایت به تصویر می‌کشد. داستان فیلم با ظهور یک شرور خرابکار به‌نام جوکر در گاتهام آغاز می‌شود. این کاراکتر تاریخی سینما به‌مرور بتمن، دادستان هاروی دنت و کمیسر گوردون را وارد بازی‌های اخلاقی پیچیده‌ای می‌کند.

منتقدان سینما عملکرد هیث لجر در نقش جوکر را ستوده‌اند؛ لجر یک نقش‌آفرینی دیوانه‌وار و تاریخی داشت که پس‌از مرگش جایزه اسکار را برای او به ارمغان آورد. نولان در این اثر هیجان را ماهرانه به مخاطب القا می‌کند. او با استفاده‌ از دوربین‌های آی‌مکس و پیوند فلسفه با صحنه‌های اکشن تمام‌عیار، تمجیدهای فراوانی دریافت کرد. در شوالیه تاریکی صحنه‌های عظیمی مثل واژگونی یک کامیون بزرگ در خیابان‌های شیکاگو بدون جلوه‌های کامپیوتری، پیاده‌سازی شده‌اند. 

نبرد ذهنی جوکر و بتمن نیز نیم‌نگاهی به مرز باریک بین قهرمان‌بودن و انحطاط اخلاقی دارد؛ جایی که جوکر می‌خواهد ثابت کند هر انسانی، حتی بروس وین با کمی فشار می‌تواند به اخلاقیات پشت کند. اگرچه برخی نقدها به تندی ریتم در انتهای فیلم اشاره‌ داشته‌اند؛ اما تماشاگر از ابتدا تا انتها حسی آمیخته از هیجان و اضطراب را تجربه خواهد کرد و از بازی شگفت‌انگیز بازیگران لذت خواهد برد.

2) فیلم تلقین (Inception)

در ادامه معرفی بهترین فیلم های کریستوفر نولان به شاهکار «تلقین» می‌رسیم که داستان سارقی حرفه‌ای به نام دام کاب را روایت می‌کند. او متخصص نفوذ به ناخودآگاه افراد و سرقت اسرار آن‌ها هنگام خواب است. کاب حالا باید کاری معکوس انجام دهد: کاشتن بذر یک ایده در ذهن جانشین یک امپراتوری صنعتی.

سینمادوستان و منتقدان، جلوه‌های ویژه  اینسپشن و موسیقی هیپنوتیزم‌کننده هانس زیمر را مورد تمجید قرار دادند. نولان نگارش فیلم‌نامه این اثر را نزدیک به ۱۰ سال کش داد تا بتواند ایده‌اش برای فیلم‌نامه را به‌خوبی بپروراند. از شاهکار‌های ساخت این فیلم می‌توان به صحنه معروف مبارزه جوزف گوردون لویت در راهروی چرخان و فاقد جاذبه اشاره کرد. این صحنه بدون استفاده‌از پرده سبز و با طراحی یک لوله غول‌پیکر و دَوَران‌گر ساخته شد.

فیلم در کنار اکشن نفس‌گیر، لایه عاطفی عمیقی دارد؛ اندوه کاب و حس گناه او نسبت‌ به مرگ همسرش، قلب داستان است. پایان‌بندی ماندگار و فرفره چرخانی که ایستادن یا افتادنش مبهم می‌ماند، هنوز یکی از پربحث‌ترین موضوعات تاریخ سینماست. اگر یک تجربه سینمایی تمام‌عیار می‌خواهید، پس‌ از فعال‌کردن گیفت کارت نتفلیکس و اشتراک پریمیوم این پلتفرم، تماشای آنلاین اینسپشن را در اولویت قرار دهید.

3) فیلم میان‌ستاره‌ای (Interstellar)

در میان بهترین فیلم های کریستوفر نولان فیلم «Interstellar» یکی از خاص‌ترین و نوآورانه‌ترین آثار محسوب می‌شود. فیلم «میان‌ستاره‌ای» روایتی حماسی، علمی و درخشان از آینده‌ای نه‌چندان‌دور است که در آن سیاره زمین با بحران قحطی مواجه شده است و گروهی از فضانوردان باید برای یافتن خانه‌ای جدید برای بشریت از‌ طریق یک کرم‌چاله به کهکشانی دیگر سفر کنند. 

منتقدان از جاه‌طلبی علمی فیلم و دقت فیزیکی اثر در تصویرسازی سیاه‌چاله «گارگانچوآ» تمجید کردند. کریستوفر نولان برای ساخت این فیلم از کیپ تورن، فیزیک‌دان برنده جایزه نوبل، به‌عنوان مشاور علمی کمک گرفت. الگوریتم‌هایی که برای شبیه‌سازی بصری سیاه‌چاله نوشته شدند، آن‌قدر دقیق بودند که سال‌ها پس‌ از اکران، هنوز هم در محافل علمی درباره آن‌ها صحبت می‌شود.

در کنار اِلِمان‌های علمی-تخیلی، هسته اصلی روایت در میان‌ستاره‌ای عشق بین پدر و فرزندان است. سکانسی که کوپر (با بازی بی‌نظیر متیو مک‌کانهی) پیام‌های ویدیویی قدیمی از فرزندانش را تماشا می‌کند، یکی از احساسی‌ترین لحظات تاریخ سینماست. با وجود نقد‌هایی بر پایان‌بندی رمانتیک فیلم، موسیقی اعجاب‌انگیز هانس زیمر و فضاسازی تکان‌هنده فیلم با صحنه‌های جادویی در فضا، تجربه بصری شگفت‌انگیزی برای هرکس خواهد بود.

4) فیلم پرستیژ (The Prestige)

یکی از شاهکار های کریستوفر نولان که در مقایسه‌ با سایر آثار او حس‌وحال متفاوتی دارد، فیلم «پرستیژ» است. در پرستيژ داستان رقابت کینه‌توزانه و جنون‌آمیز بین دو شعبده‌باز برجسته در لندن قرن نوزدهم را می‌بینیم. این دو شعبده‌باز برای رسیدن به راز پیچیده‌ترین تردستی‌ها تا فداکردن کل زندگی، روابط و هویت خود پیش می‌روند.

فیلم‌نامه دقیق نولان که براساس رمان کریستوفر پریست نوشته شده است با حفظ ساختار سه مرحله‌ای یک شعبده‌بازی (اخطار، چرخش، پرستیژ)، تحسین فراوان منتقدان را به‌همراه داشت. بازی تقابلی کریستین بیل و هیو جکمن در کنار هنرنمایی کوتاه اما ماندگار دیوید بویی در نقش نیکولا تسلا از نقاط درخشان این اثر است.

در این فیلم می‌بینیم که چگونه اشتیاق کورکورانه برای موفقیت می‌تواند انسان را به یک هیولای بدنام تبدیل کند. ساختار داستان به‌گونه‌ای طراحی شده است که خود فیلم مثل یک ترفند شعبده‌بازی نمایش داده می‌شود. نولان در این اثر بار اول شما را فریب می‌دهد و در تماشای مجدد، تمام نشانه‌های پنهانی که جلو چشم‌تان بوده را فاش می‌کند. فضای تلخ پرستیژ شاید برای برخی سنگین باشد؛ اما غافلگیری پایانی، ارزش بارها تماشا را دارد.

5) فیلم یادگاری (Memento)

در بین بهترین فیلم های کریستوفر نولان «یادگاری» یا ممنتو همان اثر است که او را به‌عنوان نابغه‌ای در جهان سینما تثبیت کرد. داستان درمورد لئونارد شلبی است که پس‌ از یک حادثه، دچار اختلال حافظه کوتاه‌مدت می‌شود. او پس‌ از این حادثه باید برای یافتن قاتل همسرش از عکس‌های پولاروید و متن تتوهای روی بدنش استفاده کند.

ساختار روایی معکوس این فیلم تحسین منتقدان را برانگیخته است. بازهم یک ساختار دوگانه را داریم: سکانس‌های رنگی داستان روایتی به‌سمت گذشته دارند و سکانس‌های سیاه‌وسفید روبه‌جلو حرکت می‌کنند. این دو روایت در یک نقطه پایانی به یکدیگر می‌رسند. نولان با این تکنیک، مخاطب را دقیقاً درون ذهن لئونارد قرار می‌دهد. در ممنتو، شما نیز درست مثل لئونارد نمی‌دانید چند لحظه قبل چه اتفاقی افتاده است و به چه کسی می‌توان اعتماد کرد.

این اثر مستقل با بودجه‌ای اندک ساخته شد؛ اما توانست نامزدی اسکار بهترین فیلم‌نامه را به دست آورد. «یادگاری» اثری است که ذهن تماشاگر را به چالش می‌کشد و او را وا می‌دارد تا درباره مرز بین واقعیت و افکار خیالی طراحی‌شده توسط ذهنش عمیقاً فکر کند.

6) فیلم شوالیه تاریکی برمی‌خیزد (The Dark Knight Rises)

در ادامه معرفی بهترین فیلم های کریستوفر نولان نوبت به قسمت نهایی سه‌گانه بتمن نولان می‌رسد. داستان این فیلم هشت سال پس از وقایع شماره دوم رخ می‌دهد؛ زمانی‌که بروس وین منزوی شده اما با ورود یک شرور بی‌رحم و نابودگر به‌نام بِین، مجبور می‌شود برای آخرین‌بار نقاب بتمن را بر چهره بزند و شهر گاتهام را از نابودی کامل نجات دهد. 

منتقدان از مواردی مثل ابعاد حماسی فیلم، طراحی باورپذیر صحنه‌های اکشن و بازی فیزیکی تام هاردی در نقش بین ستایش کردند. افتتاحیه فیلم با صحنه ربوده‌شدن هواپیما در آسمان که به‌صورت واقعی و بدون CGI با چتربازان حرفه‌ای ضبط شد، یکی از به‌یادماندنی‌ترین سکانس‌هاست. نکته جالب دیگر آن‌که شوالیه تاریکی برمی‌خیزد، پرسودترین فیلم در کل مجموعه سینمایی‌های بتمن به‌حساب می‌آید.

نولان در این نسخه از فیلم‌های بتمن با تمرکز روی سقوط و خیزش مجدد بروس وین، یک رستاخیز حماسی را به تصویر می‌کشد. صحنه‌ای که بروس وین با بدن خردشده سعی دارد از چاه سیاه بیرون بیاید، یک سکانس نمادین سینمایی است که مو بر تن هر بیننده‌ای سیخ می‌کند. باوجود نقدهایی بر برخی‌ از ناهمخوانی‌های کوچک در داستان، پایان‌بندی احساسی فیلم، پرونده این سه‌گانه افسانه‌ای را به بهترین شکل ممکن می‌بندد.

7) فیلم اوپنهایمر (Oppenheimer)

«اوپنهایمر» یکی از شاهکار های کریستوفر نولان در ژانر درام تاریخی است که زندگی جی. رابرت اوپنهایمر، پدر بمب اتم و نقش او در جریان جنگ جهانی دوم را روی پرده سینما می‌برد. فیلم با ساختاری دوگانه (ترکیب صحنه‌های سیاه‌وسفید و رنگی) ابعاد پرفراز و نشیب ساخت بمب اتم را نشان می‌دهد و ما را به دل ماجراهای سیاسی‌علمی آن دوره می‌برد. طی فیلم شاهد سیر اوپنهایمر از یک قهرمان به محکومی طردشده هستیم.

منتقدان بازی خیره‌کننده کیلین مورفی را تحسین کردند؛ نگاه‌های پر از ندامت و احساس گناه او، بار عاطفی سنگینی به فیلم بخشیده‌اند. بازی رابرت داونی جونیور و موسیقی متن جادویی لودویگ گورانسون نیز مورد تمجید قرار گرفته‌اند. یکی از شاهکارهای فنی نولان در این اثر، بازسازی آزمایش اتمی ترینیتی بدون استفاده‌ از حتی یک فریم جلوه‌های ویژه کامپیوتری (CGI) است. 

نولان با ترکیب مواد منفجره شیمیایی و شبیه‌سازی‌های واقعی، فضایی ساخت که طی آن حتی سکوت قبل از انفجار، نفس بیننده را در سینه حبس می‌کند. این فیلم موفق به کسب ۷ جایزه اسکار ازجمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی شد. با این‌که برخی‌ از دیالوگ‌های طولانی برای برخی مخاطبان عام کمی سنگین است؛ اما فضای فیلم و نمایش تجربه‌ای تکان‌دهنده از مسئولیت اخلاقی بشر آن را تا آخرین لحظه سرگرم‌کننده نگه می‌دارد.

8) فیلم بتمن آغاز می‌کند (Batman Begins)

بتمن‌ها در لیست بهترین فیلم های کریستوفر نولان درخشش فوق‌العاده‌ای دارند. فیلم «بتمن آغاز می‌کند» به بررسی ریشه‌های پیدایش بتمن می‌پردازد. در این اثر ماجراهای مختلفی مثل رنج‌های دوران کودکی بروس وین و تمریناتش در لیگ سایه‌ها را می‌بینیم و در انتها شاهد تبدیل‌شدن او به نماد ترس برای مجرمان گاتهام هستیم.

با آن‌که برداشت واقع‌گرایانه نولان از داستان‌های کمیک‌بوکی بتمن جسورانه بود؛ اما تحسین جدی منتقدان را به دنبال داشت. نولان در فیلم بتمن آغاز می‌کند، ژانر ابرقهرمانی را از ساختار روتین حاکم از دهه‌ها پیش بیرون کشید و این سبک را به‌طور کامل بازسازی کرد. حضور بازیگران بزرگی مانند مایکل کین و لیام نیسون درکنار نمایش تجهیزات بتمن مثل اتومبیلش که طراحی واقع‌گرایانه داشتند، حسی نو به مخاطب می‌داد. 

نولان در این فیلم نشان داد که ترس چیست و چگونه یک انسان می‌تواند پس‌ از غلبه بر ترس‌های درونی‌اش، آن‌ها را مهار کند. برخی از سکانس‌های رزمی فیلم شاید تدوین سریع و شلوغی داشته باشند؛ اما لحن جدی و منسجم فیلم، پایه‌ای بسیار محکم برای خلق یکی از برترین سه‌گانه‌های سینمایی جهان فراهم ساخت. اگر عاشق بتمن هستید، می‌توانید با خرید اکانت نتفلیکس این سه‌گانه را همزمان روی چند دستگاه تماشا کنید.

9) فیلم دانکرک (Dunkirk)

در میان بهترین فیلم‌های کریستوفر نولان، «دانکرک» یکی از پرحرف‌وحدیث‌ترین‌ها محسوب می‌شود. این فیلم روایت ساختارشکن عملیات نجات ۴۰۰ هزار سرباز گرفتارشده متفقین در سواحل فرانسه طی جنگ جهانی دوم را به نمایش می‌گذارد. نولان در این فیلم با کمترین دیالوگ و از‌طریق سه خط زمانی متقاطع (یک هفته روی زمین، یک روز روی دریا و یک ساعت در هوا) فضای هیجان‌انگیز خاصی برای مخاطب می‌سازد.

منتقدان سینما، فیلم دانکرک را بابت صحنه‌های غنی، صداگذاری واقع‌گرایانه و فرم منظم ارائه ستودند. هانس زیمر در ساخت موسیقی این فیلم از تکنیک خطای شنوایی «چنگال شفرد» استفاده کرد. در این تکنیک صدایی ایجاد می‌شود که به‌نظر تُن آن دائماً در حال صعود است، بدون‌ آن‌که هرگز تمام شود. نولان با این نوع فضاسازی متکی‌بر صدا در دانکرک، استرس بی‌وقفه‌ای به مخاطب وارد می‌کند.

فیلم به‌جای متمرکزشدن بر یک قهرمان خاص، شجاعت مردم عادی، سربازان ساده و مردم غیرنظامی را به تصویر می‌کشد. فقدان داستان‌سرایی سنتی در دانکرک باعث فاصله‌گرفتن برخی مخاطبان شد؛ اما درنهایت چیزی از ارزش‌های فیلم کم نمی‌شود. تماشای دانکرک را به افرادی که می‌خواهند یک روایت جنگی خاص تماشا کنند پیشنهاد می‌کنیم.

10) فیلم انگاشته (Tenet)

«انگاشته» یا «تنت» یک فیلم هیجان‌انگیز جاسوسی و علمی-تخیلی است که بر اساس مفهوم آنتروپی معکوس (حرکت معکوس رویدادهای هیجانی از آشوب به نظم نهایی) و وارونگی زمان ساخته شده است. در فیلم تنت ماموری گمنام به همراه همکارش را مشاهده می‌کنیم که باید مانع‌ از نقشه هولناک یک اولیگارش روسی برای نابودی جهان از طریق سلاح‌های وارونه‌کننده زمان شوند.

منتقدان نوآوری‌های فنی، جلوه‌های ویژه میدانی و سکانس‌های اکشن معکوس را تمجید کردند. جالب است بدانید نولان برای یکی از صحنه‌های اکشن، یک هواپیمای واقعی بوئینگ ۷۴۷ را خریداری کرد و آن را به ساختمان فرودگاه کوبید. نولان معتقد بود که ساخت این صحنه به‌صورت واقعی ارزان‌تر و ملموس‌تر از جلوه‌های کامپیوتری درمی‌آید.

طراحی عملیات انتهایی فیلم به‌نام «انبر زمانی» را می‌توان به‌جرئت یکی از پیچیده‌ترین ایده‌های سینمایی نام‌گذاری کرد. ابهام در دیالوگ‌ها و فرضیات پیچیده فیزیکی مورد نقد برخی قرار گرفت؛ اما برای علاقه‌مندان اکشن‌های مفهومی یک تجربه خیره‌کننده بود.

بهترین فیلم نولان از دیدگاه شما چیست؟

در میان بهترین فیلم‌های کریستوفر نولان، برای هر سلیقه یک اثر فوق‌العاده وجود دارد. اگر عاشق زندگی‌نامه‌ها هستید، تماشای اوپنهایمر را از دست ندهید. به عاشقان اکشن‌ها نیز سه‌گانه بتمن نولان را پیشنهاد می‌کنیم. دوست‌داران ژانر علمی-تخیلی و کاوش در فضا نیز با میان‌ستاره‌ای، تجربه‌ای شگفت‌انگیز خواهند داشت. به عاشقان داستان‌های پرپیچ‌وخم نیز تِنِت و ممنتو را پیشنهاد می‌کنیم. در پرستیژ نیز نوعی درام تراژدیک را مشاهده خواهید کرد.

درنهایت هر یک از این آثار، استانداردهای متفاوتی در تکنیک‌های فیلم‌سازی، موسیقی و روایت ارائه می‌دهند. اکنون نوبت شماست؛ از میان این ده اثر ماندگار، کدام فیلم جایگاهی ویژه در ذهن شما دارد؟ آیا شاهکار دیگری از نولان می‌شناسید که فکر می‌کنید باید در این لیست قرار می‌گرفت؟ نظرات خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما و دیگر مخاطبان در میان بگذارید.